niedziela, 7 kwietnia 2013

Janek Krasicki w Skarżysku

Gdy nastoletni Jan Krasicki po raz pierwszy zetknął się z nurtami komunistycznymi pewnie nie przypuszczał, że jego działalność doprowadzi go do tragicznego finału, który stanie się w nowej rzeczywistości przyczyną jego ogromnej popularności  i jej absolutnego braku po obaleniu komunizmu.
Ale od początku. Zgłębiając życiorys Krasickiego można dojść do jednego wniosku - był jednostką niezwykle ideową, oddaną całkowicie sprawie. Inną historią jest, że owa sprawa z dzisiejszego punktu widzenia nie warta była tak ogromnej ofiary, a przyczyniła się do narodzin zbrodniczego systemu. Krasicki walczył za komunizm od młodzieńczych lat, nic więc dziwnego, że w nowym ustroju szybko został obwołany patronem młodzieży - jeden z organizatorów Związku Walki Młodych, który zginął podczas próby ucieczki w trakcie aresztowania przez Gestapo we wrześniu 1943 roku, nadawał się do tej roli idealnie. Szybko jego postać obrosła legendą. Bez wątpienia przyczyniło się do tego dodatkowo Wspomnienie o Janku Krasickim pióra Haliny Rudnickiej z 1955 roku. 
Wydawnictwo z 1970 roku
Jednak dopiero w 1957 roku, w momencie powstania Związku Młodzieży Socjalistycznej, który zastąpił de facto wzorowany na sowieckim Komsomole Związek Młodzieży Polskiej, uzyskał status oficjalnego patrona. Oczywiście życiorys Krasickiego został odpowiednio zmodyfikowany, wymagały tego również okoliczności - popaździernikowa odwilż wymusiła zatajenie niewygodnej prawdy. Gdy okowy stalinizmu zaczynały pękać, działalność agitacyjna na rzecz ZSRR w latach 1939-1941 czyli w momencie najcięższych represji, które dotknęły Polaków mieszkających na wschodzie, nie mogły przysporzyć sympatii promowanej postaci. Podobnie zresztą jak udział w zabójstwie Bolesława Mołojca, I Sekretarza PPR w grudniu 1942 roku. Podkreślano więc głównie jego związki z Bolesławem Bierutem (pomógł mu przedostać się do Warszawy w czasie okupacji) oraz niezłomną postawę w walce o socjalizm.
I właśnie w takim kontekście - jako przykład patriotyzmu i ogromnej odwagi był stawiany kolejnym pokoleniom młodych Polaków za wzór. Stosunkowo szybko kolejne miasta dbały o pamięć Krasickiego nazywając jego nazwiskiem skwery, place, ulice i odsłaniając pomniki ku jego czci. 
Taki pomnik stanął również w Skarżysku. Już tradycyjnie monument wykonali rzeźbiarze z kręgu lubelskiego - Jerzy Kierski i Krzysztof Toczyński, którzy pewnie nie spodziewali się, że efekt ich pracy będzie tak krótkotrwały.

Nasze Słowo 1985 rok

Fot.E. Krokowski

Fot. E. Krokowski 1988 r.

Po zmianie ustrojowej, pomnik Janka Krasickiego musiał zniknąć. Zresztą już od pewnego czasu stał się on obiektem pierwszych artystycznych dokonań młodzieży ze sprejami :) Co ciekawe, jak się okazuje nie wszyscy podeszli tak radykalnie do spuścizny minionych lat. Na przykład w Elblągu pomnik Janka Krasickiego stoi do dziś, a w wielu innych miastach jego nazwisko wciąż widnieje na tabliczkach z nazwą ulicy.

Źródła:
1. Kronika Komunizmu w Polsce .
2. K. Kersten, Narodziny systemu władzy. Polska 1943-1948.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz